Bawełna jest głównym produktem eksportowym oraz źródłem dochodów dla takich krajów jak Burkina Faso, Mali i Benin. Szacuje się, że przy jej uprawie zatrudnienie znajduje około 10 milionów ludzi w Zachodniej Afryce. W wielu małych wioskach bawełna jest głównym, jeśli nie jedynym źródłem utrzymania dla sporej części mieszkańców.
Budowa szkoły w Mali finansowana po części z premii Fair Trade (©) FLO
Jak podaje Bank Światowy, uprawa bawełny w Afryce Zachodniej należy do najtańszych na świecie. Pomimo niskich kosztów produkcji, tamtejsi producenci tracą kolejne rynki zbytu i ubożeją. Amerykańskie oraz (do pewnego stopnia również) europejskie subsydia na produkcję bawełny przyczyniają się do gwałtownego spadku cen tego produktu na całym świecie. Według raportu Oxfam z 2007 roku wyeliminowanie subsydiów płaconych producentom przez rząd USA wystarczyłoby, by o 2,3 do 5,7 procent zwiększyć przychody 10 mln mieszkańców Afryki.
Problem subsydiowania rolników w bogatych krajach Globalnej Północy jest często poruszany przez organizacje pozarządowe oraz grupy nacisku. Istnieje jednakże niewielkie prawdopodobieństwo, że sytuacja ta ulegnie szybkiej zmianie. Subsydia pogarszają sytuację rolników w krajach rozwijających się. Z myślą o tej grupie Fairtrade Licensing Organisation opracowała w 2005 roku standardy Fairtrade regulujące uprawę bawełny. Według danych FLO około 28 tys. rolników uprawia bawełnę zakontraktowaną w ramach umów sprawiedliwego handlu. Nie jest to oszałamiająca liczba, ale z tendencją wzrostową, ponieważ przybywa konsumentów, którzy chcą kupować ubrania szyte z wełny wytworzonej w ramach sprawiedliwego handlu.
Jak to wygląda w praktyce? Przykładowo, za zbiory bawełny Fair Trade zimą 2005/2006 r. rolnicy w Senegalu otrzymali o 40% wyższą cenę, a w Mali o 70%. Te dodatkowe pieniądze w sposób namacalny przyczyniły się do rozwoju lokalnych społeczności.
Standardy Fair Trade dla producentów bawełny:
- Wspierani są drobni producenci, którzy zrzeszają się w demokratycznie zarządzanych spółdzielniach.
- Minimalna, gwarantowana cena Fair Trade jest przekazywana bezpośrednio powyższym spółdzielniom.
- Rolnicy mają ograniczone możliwości stosowania agrochemikaliów, w ich miejsce stosują środki ekologiczne.
- Premia Fair Trade wynosi 0,05-0,06 USD za kilogram bawełny i jest przeznaczana na rozwój edukacji, usług zdrowotnych, zakupu sprzętu i finansowania pożyczek udzielanych członkom spółdzielni.
- Istnieje zakaz stosowania jakiejkolwiek pracy niewolniczej, w tym pracy dzieci.
- Spółdzielnie mogą prefinansować swoją produkcję dzięki kredytom w wysokości do 60% wartości zakontraktowanej bawełny.
Źródło: FLO
